Κατηγορίες

Ευρετήριο Εκδοτών - Κατασκευαστών

Εγγραφείτε στο Ενημερωτικό Δελτίο
Παρακαλώ εισάγετε το e-mail σας:


Bestsellers
 




SSL
SSL


TOP 100 BEST GREEK SITES






Παρουσίαση – κριτική του βιβλίου «Η γένεση της μνημονιακής Ελλάδας» -13/03/2015

Δείτε όλες τις παρουσιάσεις-κριτικές βιβλίων

 

Παρουσίαση – κριτική του βιβλίου «Η γένεση της μνημονιακής Ελλάδας»

 

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Το 2009 το ελληνικό κράτος πτώχευσε. Ευρώπη και Αθήνα είχαν την επιλογή μεταξύ της Αλήθειας και της Άρνησης. Επέλεξαν την Άρνηση που, για να συντηρείται, απαιτούσε το μεγαλύτερο δάνειο της παγκόσμιας ιστορίας στο πιο πτωχευμένο κράτος, υπό τον όρο ότι θα συρρικνωθεί βάναυσα το εθνικό εισόδημα! Το παράλογο αυτό δάνειο μεταμφιέστηκε ως έκφραση της ευρωπαϊκής... αλληλεγγύης. Στην πραγματικότητα, στόχος του ήταν η κυνική μεταφορά αμύθητων ζημιών από τις τράπεζες στα κράτη, πριν καταλήξουν στους ώμους των πιο αδύναμων εκ των πολιτών.
Έτσι οικοδομήθηκε η Μνημονιακή Ελλάδα. Τρία ήταν τα "οικοδομικά υλικά": τοξικά δάνεια, η πλάνη περί μονοδρόμου, και ο φόβος της σύγκρουσης με την Πτωχοτραπεζοκρατία που επιστράτευσε, διατηρώντας τα εν ζωή, τα πτωχευμένα μέσα "ενημέρωσης". Σήμερα, το καθεστώς που οικοδόμησε τη Μνημονιακή Ελλάδα διαρρηγνύει τα ιμάτιά του ότι "το Μνημόνιο τελειώνει". Αν ήταν έτσι, το βιβλίο τούτο, που καταγράφει τη "γένεσή" της μέσα από (ξαναδουλεμένα) κείμενα γραμμένα την περίοδο 2006-14, δεν θα είχε εκδοθεί.

             

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Γιάνης Βαρουφάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961, όπου και τελείωσε το Λύκειο. Κατόπιν σπούδασε Μαθηματικά και Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Essex και του Birmingham. Δίδαξε στα Πανεπιστήμια του Essex, του East Anglia, του Cambridge και της Γλασκώβης. Διετέλεσε Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Sydney στην Αυστραλία και Fellow Οικονομικής και Κοινωνικής Ηθικής του Καθολικού Πανεπιστημίου της Louvain στο Βέλγιο. Επισκέπτης Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας (Lyndon Johnson Graduate School of Public Affairs, στο Ώστιν) καθώς και "Economist-in-residence" στην εταιρεία Valve Corporation, στο Σιάτλ των ΗΠΑ.
Από το 2000, Καθηγητής οικονομικής θεωρίας και πολιτικής οικονομίας στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 2003 ίδρυσε το Διδακτορικό Προγράμμα του Τμήματος (UADPhilEcon) (το οποίο και διηύθυνε μέχρι τον Οκτώβριο του 2008). Διατελεί Διευθυντής του Τομέα Πολιτικής Οικονομίας του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Τα βιβλία του περιλαμβάνουν τους τίτλους "Rational Conflict" (Blackwell, 1991), "Foundations of Economics" (Routledge, 1998), "Θεωρία Παιγνίων". Είναι παντρεμένος με την Δανάη Στράτου και έχει μία κόρη, την Ξένια.
Εκλέχθηκε βουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ στη Β΄ Αθηνών στις εκλογές του Ιανουαρίου 2015, οπότε και ανέλαβε καθήκοντα ως Υπουργός Οικονομικών στην Κυβέρνηση Αλέξη Τσίπρα.

 

Κριτικές για το βιβλίο

1. Κρίση/Κράση. Στα ζόρια κερδίζει ο πιο καλά προετοιμασμένος. Και ακριβώς ο πιο καλά προετοιμασμένος είναι αυτός που ρίχνει τα ζάρια του στα ζόρια, αυτός που έχει ήδη ζήσει μες στα ζόρια, προτού τα ζόρια γενικευτούν. Σε κάθε κοινωνία υπάρχουν αυτοί που ζούνε ήδη μες στην αντάρα και τραγουδάνε εκείνο το Γιάνης Βαρουφάκης «Έρχεται βροχή, έρχεται μπόρα», ενόσω ακούνε τη χλόη να βλασταίνει. Η κρίση απαιτεί κράση. Ή: ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται. Ας θυμηθούμε και το απειλητικό: ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται. Οι χαρτογράφοι του χάους ζουν στο χάος σαν το ψάρι στο νερό. Τέλος, είναι γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ ότι η νίκη ανήκει σε αυτούς που θα σπείρουν την αταξία χωρίς να την αγαπούν. Σκόρπιες σκέψεις καθώς, μετά τους ηθοποιούς, μετά τους φιλοσόφους Η Γένεση της Μνημονιακής Ελλάδας, Εκδόσεις Gutenberg, Σελίδες: 426 τύπου Ζαν Πολ Σαρτρ και Μπερνάρ Ανρί Λεβί, μετά τους συγγραφείς τύπου Πολ Όστερ, γίνονται σταρ οι οικονομολόγοι. Νέα κατάσταση, νέα καθήκοντα. Νέα θέματα, νέα θεάματα. Και, φυσικά, νέα βιβλία. Ο Γιάνης Βαρουφάκης (Αθήνα, 1961) συγκεντρώνει σε 426 σελίδες τα όσα μας οδήγησαν εδώ που βρισκόμαστε. Στο συναρμολογούμενο πόνημα Η γένεση της μνημονιακής Ελλάδας (εκδ. Gutenberg) παρακολουθούμε την αρθρογραφία του δυναμικού ανδρός στη LifΟ, στο protagon.gr, στο Hot Doc, στην «Αυγή», στην «Εποχή», στα «Νέα». Το ότι το βιβλίο διαβάζεται και ως θρίλερ είναι αυτονόητο. Θεωρώ επίσης αυτονόητη την παράλληλη ανάγνωση/μελέτη του έργου Το Κεφάλαιο τον 21ο αιώνα (μτφρ. Ελίζα Παπαδάκη, εκδ. Πόλις) του Thomas Piketty (Κλισί, 1971), άλλου μεγάλου σταρ της οικονομολογίας. Σημειώνω ότι στη σελίδα 145 ο αναγνώστης θα συναντήσει μια λίαν ενδιαφέρουσα λογοτεχνική παρένθεση όπου τάχιστα εξετάζεται πώς είδαν και κατέγραψαν την περιουσία οι σπουδαίοι λογοτέχνες Ονορέ ντε Μπαλζάκ και Τζέιν Όστεν.

ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ - 18.2.2015 -  lifo.gr

 

2. Το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη, Η Γένεση της Μνημονιακής Ελλάδας είναι αναπόσπαστα δεμένο με τη λειτουργία του συγγραφέα ως δημοσίου προσώπου, περισσότερο από κάθε άλλο βιβλίο του συγγραφέα. Ο υπότιτλος του βιβλίου, «ένα χρονικό της κρίσης», εκφράζει μεν ορθά το περιεχόμενο του βιβλίου αλλά δεν δηλώνει αυτό που πραγματικά είναι: ένα χρονικό των άρθρων και σχολίων του συγγραφέα σε κάθε στάδιο της κρίσης που ενέσκηψε στην Ελλάδα μετά το 2008. Ο αναγνώστης του βιβλίου παρακολουθεί την κρίση να ξετυλίγεται όχι μέσα από μια συνεχή αφήγηση και ερμηνεία των γεγονότων, αλλά μέσα από το χρονικό των σχολίων του Βαρουφάκη για την κρίση, κυρίως μέσα από τις ιστοσελίδες του protagon.gr [253 κείμενα αποδίδονται σε αυτόν στο σχετικό website] και περιστασιακά μέσα από τις σελίδες του HotDoc, του LiFO, αλλά και της Εποχής, της Αυγής, της Ελευθεροτυπίας, των Νέων, τα οποία ανθολογούνται χρονολογικά.

Παρά ταύτα η ανάγνωση του χρονικού των σχολίων του Βαρουφάκη επιτρέπει στον αναγνώστη να σχηματίσει μια πλήρη αντίληψη και του χρονικού της κρίσης και της επισώρευσης των σφαλμάτων που έγιναν στη διαχείρισή της. Ο λόγος είναι απλός: προτού ακόμα εκδηλωθεί η κρίση, ο Βαρουφάκης αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς του στο να καταγράφει σε συστηματική, σχεδόν καθημερινή, βάση την εξέλιξη της κρίσης, να καταγγέλλει το αδιέξοδο της κυρίαρχης αντίληψης και να εξηγεί γιατί τα μέτρα που λαμβάνονταν στο πλαίσιο μιας ψευδεπίγραφης κοινοτικής αλληλεγγύης απλώς επέτειναν την κρίση και μετέφεραν στο μέλλον την αναπόδραστη έκρηξη. Τα κείμενα δεν παρατίθενται απλώς στη χρονική τους αλληλουχία. Είναι ενταγμένα σε θεματικά κεφάλαια, με αρχικές επεξηγήσεις, και η εξαιρετική τυπογραφική επιμέλεια του αγλαοτύπη Γιάννη Μαμάη από τις εκδόσεις Gutenberg επιτρέπει στον αναγνώστη να παρακολουθήσει με ευκολία και ροή το κείμενο.

Η δημόσια παρέμβαση του Βαρουφάκη είναι πληθωρική και εντυπωσιακή. Βιβλία, άρθρα σε περιοδικά, κείμενα σε ιστοσελίδες, δημόσιες διαλέξεις σε πανεπιστήμια, δημόσιους φορείς και επαγγελματικές ενώσεις, συνεντεύξεις σε ραδιόφωνα και τηλεοράσεις σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου. Ο συνολικός όγκος από τον οποίο επιλέγονται οι παρεμβάσεις του είναι -κατά τον ίδιο- περίπου μισό εκατομμύριο σελίδες. Το πιο άμεσο μέσο της δημόσιας παρέμβασής του είναι το blog του στα αγγλικά «Yanis Varoufakis: thoughts for a post-2008 world» στη διεύθυνση yanisvaroufakis.eu, το σημαντικότερο μέρος του οποίου αναφέρεται στα κείμενά του για την κρίση: παγκόσμια, ευρωπαϊκή και ελληνική, και όπου έχει συγκεντρωμένο υλικό για τα βιβλία του, τα δοκίμιά του, αλλά ακόμα και τις εικαστικές παρεμβάσεις του σε συνεργασία με τη σύντροφό του Δανάη Στράτου, έργο της οποίας κοσμεί το εξώφυλλο του υπό κρίση βιβλίου.

Ο Βαρουφάκης είναι πρωτίστως ζώον ακαδημαϊκόν. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το πέρασε διδάσκοντας σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, δημοσιεύοντας σε επιστημονικά περιοδικά και εκδίδοντας βιβλία, πολλά από τα οποία είναι εξόχως τεχνικά. Συνδύαζε όμως πάντοτε μια βαθιά γνώση των τεχνικών λεπτομερειών της ορθόδοξης οικονομικής επιστήμης με μια φιλοσοφική και πολιτική κριτική των κυρίαρχων θεωριών. Πάντοτε πίστευε ότι ο επιστήμονας οφείλει να προσεγγίσει ένα ευρύτερο κοινό εκλαϊκεύοντας τη γνώση του. Μετά την κρίση ο Βαρουφάκης, εξοπλισμένος με γνώση, αλλά και με οργή γι' αυτό που γινόταν, χωρίς να αμελήσει την επιστημονική του παραγωγή, αποφάσισε να λειτουργήσει κυρίως ως δημόσιο πρόσωπο γράφοντας ακατάπαυστα και εμφανιζόμενος σε χώρους όπου λίγοι επιστήμονες θα πλησίαζαν: σε λαϊκές τηλεοπτικές εκπομπές -ακόμα και αυτές του Παπαδάκη και του Αυτιά-, σε θορυβώδη τηλεοπτικά πάνελ, ερχόμενος αντιμέτωπος με πολιτικούς γεμάτους από μνημονιακές ιδεοληψίες, αλλά παντελώς αμέτοχους της οικονομικής επιστήμης. Urbi et orbi διακήρυσσε την ανάλυση που βρίσκεται στο βιβλίο αυτό, προτείνοντας ταυτόχρονα τη δική του λύση εξόδου από την κρίση -την Μετριοπαθή Πρόταση- που επεξεργάστηκε σε πρώτη φάση με τον Stuart Holland και στη συνέχεια με τον James Galbraith, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Austin στο Texas.

Η εκφορά του δημόσιου λόγου του, μαχητική και παθιασμένη, αλλά συνάμα διδακτική, λαμπρή και πειστική, εστιάζεται στο επιχείρημα παρά στη σοβαροφάνεια του εκφέροντος, μακριά από τις προφεσορίστικες βαττολογίες στις οποίες μας έχουν συνηθίσει οι περιφερόμενες κομμένες κεφαλές με πανεπιστημιακή ιδιότητα. Η παρουσία του δημιούργησε μια πολυάριθμη λέσχη οπαδών που διψούν για μια επιχειρηματολογία που δεν εντάσσεται σε συγκεκριμένα πολιτικά στρατόπεδα. Όχι ότι δεν στρατεύτηκε πολιτικά: υπήρξε σύμβουλος του Γ.Α. Παπανδρέου μέχρι να διαφωνήσει ανοιχτά μαζί του -η επιστολή διαφωνίας περιέχεται στο βιβλίο- και σήμερα λειτουργεί συμβουλευτικά στον ΣΥΡΙΖΑ. Παραμένει πάντα όμως «ένας φτωχός και μόνος καουμπόι». Οι συλλογικές διαδικασίες των πολιτικών χώρων δεν ταιριάζουν στην ιδιοσυγκρασία του. Αυτό δεν είναι απαραίτητα καλό. Αυτός όμως είναι ο Βαρουφάκης. Δημιούργησε επίσης και ένα πλήθος ορκισμένων εχθρών, που λατρεύουν να τον μισούν και οι οποίοι του προσάπτουν τα μύρια όσα: τρέλα, ναρκισσισμό, άκρα ανευθυνότητα. Στον κυβερνοχώρο οι ύβρεις των εξωλεστέρων των αχρείων είναι πράγματι αφόρητες. Επί κυβερνήσεως Γ.Α. Παπανδρέου -με εντολή Πεταλωτή- ο Βαρουφάκης είχε εξοβελιστεί από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Η κύρια κατηγορία είναι ότι με τις απόψεις του κάνει μεγάλο κακό σε μια οικονομία που παλεύει μέσα από τις θυσίες του ελληνικού λαού να σταθεί στα πόδια της τρομάζοντας τους επενδυτές και δείχνοντας αγνωμοσύνη στους Ευρωπαίους ηγέτες και στους διεθνείς οργανισμούς που κάνουν τα πάντα για να μας βοηθήσουν. Ο υπογράφων συγκαταλέγεται ανερυθρίαστα στους φίλους του: προσωπικούς και επιστημονικούς. Έχουμε συνεργαστεί μαζί στον Τομέα Πολιτικής Οικονομίας στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου η έλευσή του Βαρουφάκη ανέβασε το επιστημονικό επίπεδο του τμήματος και μας χάρισε ένα διδακτορικό πρόγραμμα σπουδών που επί διευθύνσεώς του ήταν πρωτοποριακό σε διεθνή κλίμακα. Συνεργαστήκαμε μαζί σε δύο βιβλία: ένα μικροοικονομικό εγχειρίδιο και, μαζί με τον Joseph Halevi, ένα βιβλίο για τη σύγχρονη πολιτική οικονομία. Ας πάμε λίγο στο ίδιο το βιβλίο:

Η Γένεση της Μνημονιακής Ελλάδας χωρίζεται σε εννέα κεφάλαια: Το πρώτο διεκτραγωδεί την ατραπό προς το πρώτο Μνημόνιο. Το δεύτερο κεφάλαιο αναλύει το πρώτο Μνημόνιο, που το συγκρίνει με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών και θυμίζει την κριτική του Keynes. Το τρίτο κεφάλαιο αναφέρει την Μετριοπαθή Πρόταση για την έξοδο από την κρίση, που βασικό της χαρακτηριστικό είναι ότι δεν απαιτεί δυσεφάρμοστες θεσμικές αλλαγές, αλλά αλλαγές νοοτροπίας. Το τέταρτο κεφάλαιο σκιαγραφεί τη «μονιμοποίηση της ανομολόγητης πτώχευσης», όπως αποκαλεί την περίοδο μεταξύ των δύο Μνημονίων, ενώ το πέμπτο κεφάλαιο αναφέρεται στο δεύτερο Μνημόνιο. Το έκτο κεφάλαιο είναι πιο θεωρητικό: αναφέρεται στα «τρία κυρίαρχα ιδεολογικοπολιτικά ρεύματα της μνημονιακής Ελλάδας». Ο Βαρουφάκης διαλέγεται με τον Friedrich von Hayek, τον John Maynard Keynes και τον Karl Marx και προσπαθεί να δει τι θα είχαν να προσφέρουν οι θεωρίες τους στην παρούσα κρίση. Με το χάρισμα που έχει να δημιουργεί εχθρούς αντιπαραθέτει τους μεγάλους στοχαστές της φιλελεύθερης Δεξιάς, της αστικής σοσιαλδημοκρατίας και της επαναστατικής Αριστεράς με τους Έλληνες οπαδούς τους, θεωρώντας ότι οι οπαδοί παρερμηνεύοντας τους στοχαστές που δήθεν εκπροσωπούν προσέφεραν κακές υπηρεσίες στον τόπο. Τα τελευταία τρία κεφάλαια αναφέρονται στο «Καυτό καλοκαίρι του 2012», τη συγκυβέρνηση και το Grexit, την περίοδο μεταξύ του δεύτερου και του «τρίτου» (κρυφού) Μνημονίου και τέλος το 3ο κρυφό Μνημόνιο και την οικοδόμηση της «νέας φούσκας».

Ο αναγνώστης δεν πρέπει να νομίζει ότι επειδή τα κείμενα αυτά δημοσιεύτηκαν στο protagon είναι εύκολα στην ανάγνωσή τους. Ο Βαρουφάκης -αν και γράφει πολιτικά, δηλώνοντας μάλιστα ευθαρσώς ότι οι αναγνώστες δεν πρέπει να εμπιστεύονται τους οικονομολόγους και την επιστήμη τους- αναπτύσσει το επιχείρημά του σε πολλά επίπεδα: στο επίπεδο της παγκόσμιας κρίσης, στον τρόπο που η ευρωπαϊκή κρίση δημιουργεί την κρίση και την αθλιότητα στην ελληνική οικονομία, η οποία δεν είναι άμοιρη ευθυνών -αλλά όχι εκείνων που της αποδίδονται στις στρατηγικές των επιμέρους ευρωπαϊκών κρατών και ιδιαίτερα της Γερμανίας, στο επίπεδο της διαπλοκής μεταξύ του εγχώριου τραπεζικού συστήματος και των πολιτικών παικτών. Ανατέμνει τα κυρίαρχα επιχειρήματα: τις ανοησίες περί μεταρρυθμίσεων και ανταγωνιστικότητας, της δήθεν αναπόφευκτης μνημονιακής λύσης, την ανάγκη σωτηρίας του τραπεζικού συστήματος που σώζει μόνο τους μετόχους των τραπεζών, μιλάει για «πτωχοτραπεζοκρατία» και «χρεοδουλοπαροικία». Ο αναγνώστης θα βρει πολλά να διαφωνήσει με την ανάλυση του Βαρουφάκη. Στο βιβλίο του όμως θα βρει μια λεπτομερή καταγραφή τού τι έχει συμβεί -κάτι στο οποίο η ελληνική βιβλιογραφία είναι εξαιρετικά φτωχή- και μια ανάλυση, παθιασμένη μεν αλλά και ψύχραιμη, αδογμάτιστη, και κυρίως μια δέσμη από επιχειρήματα που δεν μπορούν να αγνοήσουν ούτε οι αντίπαλοι ούτε οι φίλοι του.

ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ - 04.01.2015 – avgi.gr

 

3. Ο Βαρουφάκης είναι ο άνθρωπος που έκανε την οικονομική ανάλυση μόδα στην Ελλάδα. Είναι ο άνθρωπος που αναδείχτηκε από την κρίση χρέους με τις συνεχείς παρεμβάσεις του. Στο πολυσέλιδο αυτό βιβλίο του, ο Βαρουφάκης αναλύει την άποψη της οποίας είναι και ο κύριος εκφραστής και που ήθελε την Ελλάδα να παραδεχτεί την πτώχευση και να μην τη χαρακτηρίσει ως πρόβλημα έλλειψης ρευστότητας… Ωστόσο, τα επώδυνα αποτελέσματα της μιας επιλογής τα γνωρίζουμε και τα ζούμε· το τι θα συνέβαινε όμως αν η χώρα κήρυττε πτώχευση, αυτό θα μείνει (πιθανόν ευτυχώς…) πεδίο δόξης λαμπρό για θεωρητικές αναζητήσεις. Έτσι, μάλλον εκ του ασφαλούς ασκείται κριτική σε μια κατάσταση η οποία πρέπει κάποτε να αντιμετωπιστεί ευρύτερα και σε βάθος.

ΞΕΝΟΦΩΝ Α. ΜΠΡΟΥΝΤΖAΚΗΣ - 3.2.2015 – topontiki.gr

 

 

 

 

 

 

Δείτε όλες τις παρουσιάσεις-κριτικές βιβλίων

Copyright 2018   Δ.ΜΑΥΡΟΜΑΤΑΚΗΣ-Γ.ΖΗΣΟΥΔΗΣ Ο.Ε. All rights reserved
Όροι Χρήσης  |  Προστασία Προσωπικών Δεδομένων